जागतिक आरोग्य दिन २०२५ माता आणि नवजात शिशुंच्या आरोग्यावर लक्ष केंद्रित करतो; “निरोगी सुरुवात, आशादायक भविष्य” -डॉ.नितीन वानखेडे,जिल्हाआरोग्यअधिकारी

गोंदिया :- दरवर्षी ७ एप्रिल रोजी जागतिक आरोग्य दिन साजरा केला जातो.१९४८ मध्ये जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) स्थापनेचा वर्धापन दिन म्हणून हा दिवस साजरा केला जातो. दरवर्षी, जागतिक आरोग्य दिन हा जगभरातील लोकांना प्रभावित करणाऱ्या विशिष्ट आरोग्य विषयाकडे लक्ष वेधण्याची संधी म्हणून वापरला जातो. आरोग्य ही माणसाची सर्वात महत्त्वाची आणि अमूल्य संपत्ती आहे.त्यामुळे जागतिक आरोग्य दिनी समाजात आरोग्याशी संबंधित समस्या आणि आरोग्यासंबंधित अधिकार याबद्दल आंतरराष्ट्रीय आणि राष्ट्रीय पातळीवर जनजागृती करण्यात येते. दरवर्षी एका विशिष्ट थीमवर भर देऊन, जागतिक आरोग्य दिन सरकारे, आरोग्यसेवा संस्था आणि व्यक्तींना आरोग्य मानके सुधारण्यासाठी आणि आरोग्यसेवेची उपलब्धता सुधारण्यासाठी एकत्रितपणे काम करण्यास प्रोत्साहित करत असल्याची माहीती जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ.नितीन वानखेडे यांनी दिली आहे.
2025 मध्ये ज्याची थीम “निरोगी सुरुवात, आशादायक भविष्य” (Healthy Beginnings, Hopeful Futures) असणार आहे, जी माता आणि नवजात बालकांच्या आरोग्यावर लक्ष केंद्रित करेल. माता आणि बाळांचे आरोग्य हे निरोगी कुटुंब आणि समुदायांचा पाया आहे, जे आपल्या सर्वांसाठी आशादायक भविष्य सुनिश्चित करण्यास मदत करत असल्याचे सहाय्यक जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ.अरविंदकुमार वाघमारे यांनी म्हटले आहे.
WHO च्या मते, “दरवर्षी जवळजवळ ३००,००० महिला गरोदरपणात किंवा बाळंतपणामुळे आपला जीव गमावतात, तर २० लाखांहून अधिक बाळे त्यांच्या जन्माच्या पहिल्या महिन्यातच मरतात आणि सुमारे २० लाखांपेक्षा जास्त बाळे मृत जन्माला येतात.”माता आणि नवजात बालकांच्या आरोग्यावरील लक्ष केंद्रित करून टाळता येण्याजोगे माता आणि नवजात मृत्यू थांबवण्याचे प्रयत्न तीव्र करण्यासाठी प्रोत्साहित करणे असल्याचे जिल्हा शल्यचिकीत्सक डॉ.अमरिश मोहबे यांनी म्हटले आहे.

महिलांचे म्हणणे ऐकणे आणि कुटुंबांना आधार देणे
सर्वत्र महिला आणि कुटुंबांना उच्च दर्जाच्या काळजीची आवश्यकता असते जी त्यांना जन्मापूर्वी, दरम्यान आणि नंतर शारीरिक आणि भावनिकदृष्ट्या आधार देते.
माता आणि नवजात बाळाच्या आरोग्यावर परिणाम करणाऱ्या अनेक आरोग्य समस्यांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी आरोग्य व्यवस्था विकसित झाल्या पाहिजेत. यामध्ये केवळ थेट प्रसूती गुंतागुंतच नाही तर मानसिक आरोग्य स्थिती, असंसर्गजन्य रोग आणि कुटुंब नियोजन यांचाही समावेश आहे.
माता आणि नवजात बालकांच्या आरोग्याचे महत्त्व
माता आणि नवजात बालकांचे आरोग्य अनेक कारणांमुळे महत्त्वाचे आहे, कारण त्याचा थेट परिणाम माता, अर्भक, कुटुंब आणि समुदायांच्या कल्याणावर होतो. माता आणि नवजात बालकांचे आरोग्य सुधारल्याने माता आणि बालमृत्यूचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकते. येथे काही पावले आहेत जी मदत करू शकतात:
गर्भधारणेदरम्यान नियमित आरोग्य तपासणीला प्राधान्य दिल्यास संभाव्य गुंतागुंत लवकर ओळखण्यास आणि त्यांचे व्यवस्थापन करण्यास मदत होऊ शकते.
गर्भधारणेदरम्यान पोषण, शारीरिक हालचाली आणि हानिकारक पदार्थ (जसे की तंबाखू आणि अल्कोहोल) टाळण्याचे महत्त्व लोकांना शिक्षित करणे देखील महत्त्वाचे आहे.
मानसिक आरोग्याकडे अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते परंतु गर्भधारणेदरम्यान आणि नंतर ते अत्यंत महत्वाचे आहे. आवश्यक असल्यास व्यावसायिक मदत घ्या.
गर्भधारणेदरम्यान, प्रसूतीदरम्यान आणि प्रसूतीदरम्यान महिलांना आरोग्यसेवा तज्ञ आणि पायाभूत सुविधा उपलब्ध आहेत याची खात्री करणे देखील महत्त्वाचे आहे. तसेच, मातांना त्यांच्या आरोग्यावर लक्ष ठेवण्यासाठी आणि नवजात बाळाची काळजी घेण्यासाठी मदत करण्यासाठी प्रसूतीनंतरच्या काळजीची सुविधा उपलब्ध असली पाहिजे.